# Εργαλεία Ανωνυμοποίησης Δεδομένων

Η ανωνυμοποίηση δεδομένων είναι η τεχνική αφαίρεσης ή τροποποίησης εμπιστευτικών πληροφοριών σε σύνολα δεδομένων. Οι οργανισμοί δεν μπορούν να έχουν ελεύθερη πρόσβαση, να κοινοποιούν και να αξιοποιούν διαθέσιμα δεδομένα που μπορούν να συσχετιστούν άμεσα ή έμμεσα με άτομα.

Η ανωνυμοποίηση δεδομένων δεν σημαίνει απλώς την αφαίρεση ονομάτων και διευθύνσεων. Αν γίνει με λανθασμένο τρόπο, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος επαναταυτοποίησης. Για να εξασφαλίσετε πραγματική ανωνυμοποίηση:

* Αφαιρέστε άμεσους αναγνωριστικούς δείκτες: ονόματα, αριθμούς κοινωνικής ασφάλισης, αριθμούς τηλεφώνου και email πρέπει να αφαιρούνται ή να καλύπτονται.
* Γενικεύστε έμμεσους αναγνωριστικούς δείκτες: ημερομηνίες γέννησης, ταχυδρομικοί κώδικες και συγκεκριμένες τοποθεσίες μπορούν ακόμη να οδηγήσουν σε ταυτοποίηση. Γενικεύστε αυτά τα πεδία (π.χ. έτος γέννησης αντί για ακριβή ημερομηνία).
* Χρησιμοποιήστε K-anonymity ή L-diversity: αυτές οι αρχές διασφαλίζουν ότι κάθε άτομο στο σύνολο δεδομένων δεν μπορεί να ξεχωρίσει από έναν ελάχιστο αριθμό άλλων.
* Συνεπής κάλυψη (masking): όταν αντικαθιστάτε δεδομένα (π.χ. ονόματα με ψευδώνυμα), χρησιμοποιήστε συνεπή λογική ώστε τα καλυμμένα δεδομένα να παραμένουν χρήσιμα για ανάλυση.

\
Η ανωνυμοποίηση μπορεί να επιτευχθεί με πολλούς τρόπους. Διάφορες τ**εχνικές ανωνυμοποίησης δεδομένων είναι οι ακόλουθες:**

&#x20;

**·         Ψευδωνυμοποίηση**

\
Η ψευδωνυμοποίηση είναι μια αναστρέψιμη διαδικασία αποπροσωποποίησης κατά την οποία τα προσωπικά αναγνωριστικά αντικαθίστανται με ψευδώνυμα. Διατηρείται αντιστοίχιση μεταξύ των αρχικών και των τροποποιημένων δεδομένων, με τον πίνακα αντιστοίχισης να αποθηκεύεται ξεχωριστά. Το μειονέκτημα της ψευδωνυμοποίησης είναι ότι είναι αναστρέψιμη· με πρόσθετες πληροφορίες ένας κακόβουλος χρήστης μπορεί να ταυτοποιήσει ξανά το άτομο. Σύμφωνα με τον GDPR, τα ψευδωνυμοποιημένα δεδομένα **δεν** θεωρούνται ανωνυμοποιημένα και παραμένουν υποκείμενα σε κανονισμούς προστασίας δεδομένων.

&#x20;

**·         Μάσκα δεδομένων (Data masking)**

\
Η μάσκα δεδομένων δημιουργεί μια δομικά παρόμοια αλλά ψεύτικη εκδοχή των δεδομένων ώστε να προστατεύσει ευαίσθητες πληροφορίες. Πραγματικά δεδομένα αντικαθίστανται από αλλοιωμένους χαρακτήρες, διατηρώντας το ίδιο format για φυσιολογική χρήση. Στην πράξη, ωστόσο, αυτό συχνά μειώνει τη χρηστικότητα των δεδομένων, καθώς ίσως δεν διατηρούνται τα στατιστικά χαρακτηριστικά ή η κατανομή.

&#x20;

**·         Γενίκευση (aggregation)**

\
Η γενίκευση ανωνυμοποιεί τα δεδομένα μειώνοντας το επίπεδο λεπτομέρειας. Ομαδοποιεί παρόμοια δεδομένα και υποβαθμίζει την ακρίβειά τους, καθιστώντας δυσκολότερο να ξεχωρίσει κανείς μεμονωμένα στοιχεία. Συνήθως γίνεται με μεθόδους όπως μέσοι όροι ή αθροίσματα.

&#x20;

**·         Διατάραξη δεδομένων (Perturbation)**

\
Η τεχνική αυτή τροποποιεί τα αρχικά δεδομένα στρογγυλοποιώντας τιμές ή προσθέτοντας τυχαίο «θόρυβο». Έτσι αλλοιώνονται ελαφρά τα σημεία, ενώ παραμένουν τα γενικά μοτίβα. Μειονέκτημα αποτελεί ότι τα δεδομένα δεν ανωνυμοποιούνται πλήρως· αν οι αλλαγές δεν είναι αρκετές, ενδέχεται τα αρχικά χαρακτηριστικά να επανακτηθούν.

&#x20;

**·         Ανταλλαγή (Data swapping)**

\
Πρόκειται για τεχνική όπου οι τιμές των πεδίων «εναλλάσσονται» μεταξύ εγγραφών. Είναι εύκολη στην υλοποίηση και καταλήγει σε σετ δεδομένων που δεν αντιστοιχούν άμεσα στις αρχικές εγγραφές. Έμμεσα, όμως, τα δεδομένα μπορεί να επανασυσχετιστούν. Επιπλέον είναι δύσκολο να διατηρηθεί νόημα σε συγκεκριμένα πεδία — π.χ. αν εναλλάξετε ονόματα, το σύστημα μπορεί να μην ξεχωρίσει αν ένα όνομα είναι ανδρικό ή γυναικείο.

&#x20;

**·         Tokenization**

\
Η τεχνολογία αυτή αντικαθιστά ευαίσθητα δεδομένα με _tokens_ — μη ευαίσθητα ισοδύναμα χωρίς αξία εκμετάλλευσης. Συνήθως πρόκειται για τυχαίες συμβολοσειρές αριθμών και χαρακτήρων. Συχνά χρησιμοποιείται για προστασία οικονομικών δεδομένων διατηρώντας τη λειτουργικότητά τους. Ορισμένα λογισμικά καθιστούν δύσκολη τη διαχείριση και κλιμάκωση των _token vaults_..

&#x20;

**·         Τυχαιοποίηση (Randomization)**

\
Η τυχαιοποίηση αλλοιώνει τιμές με τυχαία ή ψεύτικα δεδομένα. Είναι απλή μέθοδος που βοηθά στη διασφάλιση της εμπιστευτικότητας μεμονωμένων εγγραφών. Δεν είναι κατάλληλη αν θέλουμε να διατηρηθεί η στατιστική κατανομή.

&#x20;

**·         Απόκρυψη (Data redaction)**

\
Η απόκρυψη αφαιρεί πλήρως πληροφορίες από τα δεδομένα: διαγράφει ή «μαυρίζει» κείμενο και εικόνες. Χρησιμοποιείται συχνά σε νομικά και επίσημα έγγραφα, αποτρέποντας την πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα. Όμως καθιστά τα δεδομένα ακατάλληλα για ανάλυση, εκπαίδευση μοντέλων ή κλινική έρευνα.

&#x20;
